istanbul escort kartal escort pendik escort ümraniye escort anadolu yakası escort tuzla escort
İlk Kurşun Gazetesi
  • 03 Kasım 2020, Salı 0:00
NagihanCengiz Çelebi

Nagihan Cengiz Çelebi

1 Kasım 1928 Harf Inkılabının yıl dönümü kutlu olsun!

Ankara Üniversitesi 'nde Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi Hocam Prof Dr Temuçin Faik ERTAN' ın "Atatürk Döneminde Devletçilik-Liberalizm Tartışmaları" kitabında da detaylıca anlattığı üzere; harf inkılabının temelleri 2. Meşrutiyetten sonra atılmaya başlanmış Hüseyin Cahit öncülüğünde "Türkçeleşme" haraketleri başlamıştır.

 

Harf inkılabından sonra "dedelerimizin mezar taşlarını okuyamıyoruz" diyen güruhun amacı şüphesiz ki cahilliklerini ört bas etmek ve "Atatürk bizi soyumuzdan kopardı" yalanlarını süslemektir.

 

2017 yılı Derin Tarih dergisinden bir alıntı ile bu savı çürütmüş olalım. Yazıyı tarafsız olarak olayın akışını görmek için düzenleme yapmadan paylaşıyorum.

 

"Dil ve alfabe sorunu Batılılaşma çabaları ile birlikte 19. yüzyıl ortalarında ortaya çıktı. Resmî yazışma dilinin sadeleştirilmesinden Türkçenin Arap ve Fars dillerinin etkisinden kurtarılmasına kadar birçok mesele uzun müddet tartışıldı.

 

İkinci Meşrutiyet’e kadar peyderpey devam eden hurufat tartışmaları bu dönemde “Arap harflerinin tamamen değiştirilmesi” yahut “Türkçeye uygun şekilde ıslah edilmesi” görüşleri etrafında şekilleniyordu. Arap harflerinin tamamen kaldırılıp Latin harflerine geçilmesini savunan grupta Hüseyin Cahit (Yalçın), Abdullah Cevdet, Celal Nuri, Cenap Şehabettin gibi aydınlar yer alıyordu. Arap harflerinin kaldırılmasında dinen bir sakınca olmadığını vurguluyor, vakit kaybetmeksizin Latin harflerine geçilmesi gerektiğini belirtiyorlardı.

 

Tartışmalar üzerine Maarif Nezareti meseleye el atarak 1909’da İmla Komisyonu’nu kurdu. 1911’de Islahat-ı Huruf Cemiyeti, 1912’de Islahat-ı Huruf Encümeni gibi birimlerin hayata geçmesiyle 1912’de büyük ses getiren Islahat-ı Huruf Kongresi düzenlendi.

 

Türkçe kaleme alınacak metinlerde bütün kuralların Türkçeye göre yazılması gerektiğini savunan Enver Paşa bu sıralarda ilk hamleyi yaptı. Ordu içinde kullanılmak üzere “Hatt-ı Enveri” adlı bir yazı geliştirdi. Harflerin ayrı ayrı yazıldığı ve her harf için bir sesli harfin kullanıldığı bu yazı 1. Dünya Savaşı sırasında kullanılmaya başlandı. Çanakkale Muharebeleri sırasında yazılan mektuplarda kullanılarak meşrulaştırılmaya çalışılmış olsa da bazı tartışma ve tepkiler sonucunda terk edilmiştir.

 

1.Dünya Savaşı’ndan sonra hurufatın değiştirilmesi hususunda öyle ileri gidilmişti ki, bazı telgrafların Latin harfleriyle çekildiği bile görüldü. Başbakanlık Osmanlı Arşivi’nde rastladığımız bu telgraflar, işgüzar diyebileceğimiz bir kesimin bütünüyle Latin harflerine geçmek isteğinin ve henüz Osmanlı Devleti döneminde harf değişikliğinin uygulamaya konulduğunu gösterir."

 

Kasım 2017/ Derin Tarih dergisi

 

1 Kasım 1928 Harf Inkılabının yıl dönümü kutlu olsun!

 


MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


TAZİYELER

tümü

ANKET

Yeni İnternet Sitemizi Beğendiniz mi?

yukarı çık