Mevsim normallerinin üzerinde seyreden hava sıcaklıkları, iklim değişikliğinin etkilerini daha da belirgin hale getirdiğini belirten Prof. Dr. Abdullah Sakallı İklim değişikliğinin insan ve ekosistem üzerindeki etkilerinin acilen araştırılması ve ‘azalttım’ senaryolarının başlatılması gerektiğini vurguladı.
SICAKLIK DEĞERLERİ FELAKET
SENARYOLARINA ZEMİN HAZIRLIYOR
Kış mevsiminde olunmasına rağmen sıcaklıkların mevsim normallerinin üzerinde seyretmesinin ciddi sorunlara yol açabileceğini belirten Prof. Dr. Sakallı, “Son 20 yıllık iklim verilerini incelediklerinde çarpıcı sonuçlarla karşılaştı. Ocak ayında son 30 yılın ortalamasının altına sadece üç gün indik. Diğer 27 gün boyunca ortalamanın üzerinde sıcaklıklarla karşılaştık. Bu da iklim değişikliğinin şiddetli bir şekilde etkisini gösterdiğini kanıtlıyor” dedi.
Kısa vadede bu sıcaklık değişimlerinin bitki örtüsü ve canlı yaşamı üzerinde ciddi olumsuzluklara yol açacağını aktaran Prof. Dr. Sakallı, özellikle ekosistemin bu hızlı değişime uyum sağlayamayacağını vurguladı.
DENİZ SUYU SICAKLIKLARI VE EKOSİSTEM DEĞİŞİMİ
Deniz suyu sıcaklıklarının artışının olası sonuçlarını değerlendiren Sakallı, 2017 yılında Doğu Akdeniz için yaptığı modellemelerde, 2035 yılında su sıcaklıklarında 1,5-2°C'lik bir artış öngördüklerini, 2100 yılına kadar bu artışın bazı bölgelerde 8,5°C'yi bulabileceğini söyledi.
Bu durumun yalnızca insanları değil, tüm ekosistemi etkileyeceğini dile getiren Sakallı, “Denizlerdeki sıcaklık artışı, bölgedeki canlı çeşitliliğini değiştirecek ve ekosistemi köklü bir şekilde dönüştürecek” dedi.
TROPİKAL HASTALIKLAR KAPIDA
İklim değişikliğinin sadece sıcaklık artışlarıyla sınırlı kalmayacağını vurgulayan Prof. Dr. Sakallı, kısa ve orta vadede tropikal bölgelerden gelen birçok hastalığın görülmeye başlanacağını savunarak “Tropik hastalıkları taşıyan zoonotik (hastalık taşıyıcı) hayvanların bölgeye gelmesini bekliyoruz. Halk sağlığı uzmanlarının bu konuda çalışmalar yapması gerekiyor. Özellikle tıp alanında uzmanlaşmak isteyen gençlerin tropikal hastalıklar üzerine yoğunlaşmasını tavsiye ediyorum” diye konuştu.
ÜRETİM VE SANAYİYE ETKİLERİ
İklim değişikliğinin sanayi ve üretim üzerindeki olumsuz etkilerine de değinen Sakallı, Türkiye’nin 2025 sonrası karbon emisyonlarını azaltma hedefleri doğrultusunda çalışmalar yürütmesi gerektiğine değinerek “Paris İklim Anlaşması çerçevesinde 2030-2035 yıllarında karbon nötre yakın bir ekosistem oluşturmayı hedefliyoruz. Ancak bu bölgede ağır sanayinin atmosfere saldığı partikül maddeler büyük bir problem. Bu konuda yürüttüğümüz bir araştırmanın sonuçlarını önümüzdeki aylarda yayınlamayı planlıyoruz” şeklinde konuştu.
YAĞIŞ REJİMİNDE DEĞİŞİKLİKLER BEKLENİYOR
İklim değişikliğinin yağış rejimlerini de etkileyeceğini belirten Sakallı şunları kaydetti: “Toplam yağış miktarında büyük bir değişiklik olmayabilir ancak dağılımında ciddi farklılıklar yaşanacak. Eğer yağışlar kısa sürede yoğun şekilde gerçekleşirse, ekosistem bu suyu kullanamaz ve kuraklık riski artar”
ACİL EYLEM PLANLARI ŞART
Yerel yönetimlerin acilen harekete geçmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Sakallı, “Kısa, orta ve uzun vadeli iklim değişikliği etkilerine yönelik azaltım senaryoları oluşturulmalı. Eğer bu planlar hayata geçirilmezse ilerleyen yıllarda iş işten geçmiş olabilir. İklim değişikliğinin etkilerini en aza indirmek için yerel yönetimlerin, merkezi yönetimlerle iş birliği içinde kapsamlı bir acil durum eylem planı oluşturması gerekiyor. Bu çalışmaların mümkün olan en kısa sürede başlatılması büyük önem taşıyor” diye konuştu.
